Κυριακή, 17 Σεπτεμβρίου 2017

Γ' τάξη, 1η ενότητα, Η Ελένη και η καταστροφή της Τροίας [ Ἡρόδοτος, Ἱστορίη, 2.120] (διασκευὴ)

Μετάφραση του αποσπάσματος, σχόλια, γραμματικές και συντακτικές παρατηρήσεις, απαντήσεις στις ασκήσεις του βιβλίου αλλά και πρόσθετο υλικό θα βρείτε στον -πολύ ενδιαφέροντα- ιστότοπο του Ελληνικού Πολιτισμού.

Η ανάκτηση της Ελένης

Περισσότερα για τη ζωή, τους γάμους και το θάνατο της Ελένης, εδώ.

Εκδοχές του μύθου της Ελένης

Ηρόδοτος, Ιστορίαι 2.112-113: Η Ελένη στην Αίγυπτο: η εκδοχή των Αιγυπτίων ιερέων
[112] Τον Φερώ, μου είπαν, τον διαδέχθηκε στην βασιλεία κάποιος από τη Μέμφιδα, που τ’ όνομά του στα ελληνικά είναι Πρωτεύς· στη Μέμφιδα υπάρχει σήμερα τέμενος αυτού του Πρωτέα, όμορφο και πολύ ωραία στολισμένο, το οποίο βρίσκεται στα νότια του Ηφαιστείου· γύρω
στο τέμενος κατοικούν Φοίνικες από την Τύρο, και όλη αυτή η περιοχή ονομάζεται Στρατόπεδο των Τυρίων. Στο τέμενος μάλιστα του Πρωτέα υπάρχει ιερό που ονομάζεται της Ξένης Αφροδίτης· και συμπεραίνω ότι το ιερό αυτό είναι της Ελένης του Τυνδάρεω, τόσο επειδή έχω ακούσει το λεγόμενο ότι η Ελένη έμεινε κοντά στον Πρωτέα, όσο και επειδή, κυριότερα, το ιερό έχει το όνομα της Ξένης Αφροδίτης: γιατί απ’ όσα άλλα ιερά της Αφροδίτης υπάρχουν, κανένα δεν ονομάζεται της Ξένης.
[113] Όταν τους ρώτησα πάντως, οι ιερείς μου είπαν ότι τα σχετικά με την Ελένη έγιναν ως εξής: ο Αλέξανδρος άρπαξε την Ελένη από τη Σπάρτη και έβαλε πλώρη για τον τόπο του, όταν όμως βρέθηκε στο Αιγαίο, ενάντιοι άνεμοι τον έριξαν στο αιγυπτιακό πέλαγος, και από εκεί, καθώς οι άνεμοι δεν σταματούσαν, έφτασε ο Αλέξανδρος στην Αίγυπτο, και συγκεκριμένα στο σήμερα λεγόμενο Κανωβικό στόμιο του Νείλου και στα παστωτήρια· στην ακτή λοιπόν υπήρχε —αυτό που υπάρχει και σήμερα— ιερό του Ηρακλή, όπου αν καταφύγει οποιουδήποτε ανθρώπου ο δούλος και βάλει απάνω του ορισμένα ιερά σημάδια αφιερώνοντας έτσι τον εαυτό του στον θεό, κανένας δεν επιτρέπεται να τον αγγίξει. Από την αρχή του ως τις ημέρες μου ο νόμος αυτός συνεχιζόταν απαράλλακτος. Το λοιπόν, μερικοί υπηρέτες του, μαθαίνοντας τον νόμο που υπήρχε σχετικά με το ιερό και θέλοντας να του κάνουν κακό, πρόδωσαν την πίστη τους στον Αλέξανδρο, κατέφυγαν ικέτες στον θεό και εξιστόρησαν όλα τα σχετικά με την Ελένη καθώς και την αδικία προς τον Μενέλαο· τις κατηγορίες αυτές μάλιστα τις διατύπωσαν τόσο στους ιερείς όσο και στον φύλακα του στομίου, που το όνομά του ήταν Θώνις.
[πηγή: Ηροδότου Ιστορίαι, τόμ. 2 Ευτέρπη, Θάλεια, εισ. – μτφ. – σχόλ. Λ. Ζενάκος, Αθήνα, Γκοβόστης 1992]
Ευριπίδη, Ελένη, στ. 50-62: Στην Τροία ήταν το είδωλο της Ελένης, ενώ η ίδια βρισκόταν στην Αίγυπτο
[....] Εγώ βραβείο
παλικαριάς στους Έλληνες και Τρώες
ποτέ δεν ήμουν, ήταν τ' όνομά μου.
Mε πήρε στις πτυχές ο Ερμής του αιθέρα
και σκεπασμένη σε θαμπή νεφέλη
–δε μ' άφησε χωρίς φροντίδα ο Δίας–
μ' έφερε στου Πρωτέα εδώ τα σπίτια,
κρίνοντας πως αυτός απ' όλους ήταν
πιο γνωστικός κι αγνό το γάμο μου έτσι
για το Μενέλαο θα κρατούσα. Tώρα
βρίσκομαι εδώ κι ο δόλιος μου άντρας πήγε
μαζεύοντας στρατό, στης Τροίας τα κάστρα
ζητώντας να με πάρει πίσω. [...]
[Δραματική Ποίηση, Ευριπίδη – Ελένη, Γ' Γυμνασίου]
Ο μύθος της Ελένης κατά τον λυρικό ποιητή, Στησίχορο
Στησίχορος
οὐκ ἔστ' ἔτυμος λόγος (11D, 62P)
οὐκ ἔστ΄ ἔτυμος λόγος οὗτος͵
οὐδ΄ ἔβας ἐν νηυσὶν ἐυσσέλμοις
οὐδ΄ ἵκεο πέργαμα Τροίας͵
δεν αληθεύει αυτή η ιστορία·
ούτε σε καράβια καλοσκάμνιστα
μπήκες εσύ ποτέ, ούτε έφτασες
στης Tροίας την ακρόπολη.

INK


Δεν είν' αληθινός αυτός ο λόγος.
Δεν μπήκες στα καλόστρωτα καράβια.
Δεν έφθασες στα Πέργαμα της Tροίας!

Σ. Mενάρδος

Δεν είναι αληθινός αυτός ο λόγος·
Δε μπήκες στα καλοφτιασμένα τα καράβια,
Mήτε στα κάστρα πήγες της Tρωάδας.
H. Bουτιερίδης
[Ανθολόγιο Αρχαϊκής Λυρικής Ποίησης Β΄ Λυκείου]

Πέμπτη, 14 Σεπτεμβρίου 2017

1. Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη [ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου (330-717). I. Η ΜΕΤΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΡΩΜΑΪΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ]




Τοπογραφικό σχέδιο Κωνσταντινούπολης from Angeliki Chroni


  • Για να κατανοήσετε   καλύτερα τη θρησκευτική πολιτική του Κωνσταντίνου, μελετήστε τις παρακάτω πηγές:

ΑΝΕΞΙΘΡΗΣΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΤΩΝ ΜΕΔΙΟΛΑΝΩΝ, 313 μ.Χ.

(Προοίμιο)
Ευρισκόμενοι στο Μιλάνο, εγώ ο Αύγουστος Κωνσταντίνος και εγώ ο Αύγουστος Λικίνιος, κάτω από καλούς οιωνούς και αναζητούντες με φροντίδα κάθε τι που θα απέβλεπε στο γενικό καλό… πιστέψαμε ότι έπρεπε να τακτοποιήσουμε όλα εκείνα τα οποία αφορούν στην οφειλόμενη λατρεία προς το Θείον και να παραχωρήσουμε στους Χριστιανούς και σε όλους τους υπηκόους μας την ελεύθερη άσκηση των λατρευτικών τους καθηκόντων στη θρησκεία της επιλογής τους. Είθε, επομένως, το Θείον, στην ουράνια κατοικία του, να εκδηλώσει την ικανοποίησή του και να στείλει τις χάρες του και σε μας και στους λαούς που ζουν υπό την εξουσία μας.
Λακτάντιος, De mortibus persecutorum 47 (Μετ. Β.Σ.)
Θρησκευτική στάση του Κωνσταντίνου
Ο Κωνσταντίνος Α΄ [...] έγινε Χριστιανός μόλις το χρόνο που πέθανε. Κατά τη διάρκεια της ζωής του παρέμεινε Ανώτατος Αρχιερέας (ανώτατος αξιωματούχος της ρωμαϊκής θρησκείας) και χρησιμοποιούσε τις εκφράσεις Ημέρα του Ήλιου και Ανίκητος Ήλιος, που, την περίοδο αυτή, συνήθως εννοούσαν τον θεό των Περσών, τον Μίθρα, του οποίου η λατρεία είχε διαδοθεί σε όλη την αυτοκρατορία [...]. Είναι βέβαιο ότι ο Κωνσταντίνος υπήρξε υποστηρικτής της και ότι κληρονόμησε την αφοσίωσή του αυτή από την οικογένεια του. Πιθανόν ο Ανίκητος Ήλιος ήταν ο Απόλλων.
A. Α. Vasiliev, Ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, 324-1453, Αθήνα 1954, 70.

Συμπληρωματικά:
Χρηματικές παροχές στις εκκλησίες από το Mεγάλο Kωνσταντίνο
Δεδομένου ότι ήταν ευχαρίστησή μας σε όλες τις επαρχίες, δηλαδή τις αφρικανικές, τις νουμιδικές και τις μαυριτανικές, να συνεισφέρουμε στις δαπάνες κάποιων ιερέων της νόμιμης και πιο ιερής Καθολικής θρησκείας, έστειλα μια επιστολή στον Ούρσο, τον διακεκριμένο οικονομικό διοικητή της Αφρικής, και τον ειδοποίησα να πληρώσει 3000 φόλλεις (χάλκινα νομίσματα) στα πρόσωπα που αναφέρθηκαν.
D. Geanakoplos, Byzantium. Church, Society, and Civilization Seen through Contemporary Eyes, Chicago 1986, 133.
http://www.ime.gr/chronos/08/gr/sources/economy.html

Μια παράδοση για την κτίση της Κωνσταντινούπολης
"O Kωνσταντίνος θέλοντας να ορίσει την έκταση του τείχους της πόλης, προχωρούσε κρατώντας το δόρυ. Κι επειδή φάνηκε σε εκείνους που τον ακολουθούσαν, ότι καθόριζε τα όρια πολύ πιο μεγάλα από ότι χρειαζόταν, τον πλησίασε κάποιος και τον ρώτησε· "ως πού δέσποτα;" Kι εκείνος του αποκρίθηκε καθαρά "ως που να σταματήσει αυτός που προχωρεί μπροστά μου" κάνοντας φανερό ότι μία ουράνια δύναμη βάδιζε μπροστά του και τον οδηγούσε τι να κάνει".
Φιλοστόργιος, Εκκλησιαστική Ιστορία, II, 9.
Aπό το σχολικό βιβλίο: Iστορία Ρωμαϊκή και Βυζαντινή, B' Γυμνασίου, 85.
http://www.ime.gr/chronos/08/gr/sources/economy.html 
  • Χρονολόγιο - Ιστοριογραμμή Κωνσταντίνου Α' (Μέγα Κωνσταντίνου), εδώ
  • "Τα τείχη της Κωνσταντινούπολης", εδώ
  • "Κωνσταντινούπολη, Ο χάρτης της πόλης", εδώ:
  • "Το Μέγα Παλάτιον", εδώ:
 "Αρματοδρομίες στον Ιππόδρομο"

 "Η υδροδότηση της Κωνσταντινούπολης"


Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2017

1η Ενότητα: "Από τον τόπο μου σε όλη την Ελλάδα" (Νεοελληνική Γλώσσα Β' Γυμνασίου)

Δευτέρα, 11 Σεπτεμβρίου 2017

Εισαγωγή στην Οδύσσεια



Εισαγωγή στην Οδύσσεια
Επιμέλεια Παρουσίασης: Βάσω Ραμπαούνη



ΟΔΥΣΣΕΙΑ Εισαγωγή – Ερωτήσεις 
1. Τι ονομάζουμε έπος; 
2. Τι ονομάζουμε ηρωικό έπος; 
3. Ποια είναι τα βασικά γνωρίσματα του ηρωικού έπους; 
4. Τι ονομάζουμε επικό κύκλο ή κύκλια έπη;
5. Τι ονομάζουμε τρωικό κύκλο;
6. Ποια έπη αποτελούν τον τρωικό κύκλο και ποιο είναι το θέμα του καθενός από αυτά; 
7. Ποια ποιήματα ονομάζουμε ομηρικά; 
8. Ποιο είναι το θέμα της Ιλιάδας;
9. Ποιο είναι το θέμα της Οδύσσειας και ποιο είναι το χρονικό διάστημα που πραγματεύεται ο ποιητής; 
10. Πότε γράφτηκαν τα ομηρικά έπη και πού; 
11. Από πού αντλούσαν την έμπνευσή τους οι κάτοικοι της Μ. Ασίας; 
12. Ποιος κόσμος προβάλλει μέσα από τα ομηρικά έπη; 
13. Ποιοι ονομάζονταν αοιδοί και γιατί; 
14. Με ποιον τρόπο οι αοιδοί συνέθεταν τα τραγούδια τους; 
15. Ποιους ονομάζουμε ραψωδούς και με ποιο τρόπο ασκούσαν το έργο τους; 
16. Ποιες πληροφορίες έχουμε για τον Όμηρο;
17. Σε τι έγκειται η αξία των ομηρικών επών; 
18. Πότε έγινε η επίσημη καταγραφή των ομηρικών επών και γιατί; 
19. Από πόσους στίχους αποτελούνται η Ιλιάδα και η Οδύσσεια και πώς χωρίζονται; 
20. Ποιο είναι το κεντρικό θέμα της Οδύσσειας; 
21. Πώς μπορεί να χαρακτηριστεί η Οδύσσεια και γιατί; 
22. Σε τι έγκειται η διαφορά του ηρωικού στοιχείου στην Οδύσσεια σε σχέση με την Ιλιάδα;

"Μια μικρή γέφυρα: Από τον αρχαίο στο βυζαντινό-μεσαιωνικό κόσμο". Για να ...θυμηθούμε και να...συνεχίσουμε...


Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

"Ωδή στους δασκάλους" – της Πατ Μόρα

Δημοτικό Σχολείο Πυλαίας
















Θυμάμαι
την πρώτη μέρα
πως κοίταξα κάτω
ελπίζοντας πως δεν θα με δεις
και όταν σήκωσα τα μάτια μου
είδα το χαμόγελό σου να λάμπει
σαν ένα απαλό φως
που ξεπηδούσε από μέσα σου.
«Είμαι όλος αυτιά»,μας έδωσες θάρρος
«Ελάτε!
Πάρτε μέρος στη συζήτησή μας,
Ας ακούσουμε τις νέες βεβαιότητές σας
τις ακανθώδεις αμφιβολίες, τις μπερδεμένες αγωνίες σας,»
Αλλά για αρκετές εβδομάδες τα έκρυβα όλα μέσα μου.
Διαβάζω και ξαναδιαβάζω τις σημειώσεις σου
που εξυμνούσαν
τη γραφή μου
ενώ εσύ μου ψιθύρισες:
«Eμείς χρειαζόμαστε εσένα
Και τις ιστορίες σου
Και τις ερωτήσεις σου
που σαν ένα νέο μονοπάτι
θα μας οδηγήσει σε νέες προοπτικές ».
Σιγά σιγά η πίστη σου στο θάρρος μου μεγάλωσε
και για χάρη σου
‒αντί να σου δώσω μια σημείωση ή ένα μήλο ή λουλούδια‒
για χάρη σου
σήκωσα το χέρι μου.
Κουβαλώ το χαμόγελό σου
και πίστη μέσα μου
όπως κουβαλώ το πρόσωπο του σκύλου μου,
το χαμόγελο της αδερφής μου,
τις ανάλαφρες μελωδίες,
την απαλότητα του ηλιοβασιλέματος,
τις σταθερές ευλογίες των αστεριών,
τη φθινοπωρινή μυρωδιά μιας μελόπιτας,
την ασφάλεια που χαρίζει ένα πουλόβερ μια ψυχρή μέρα.

Μετάφραση: Ασημίνα Ξηρογιάννη



[Πρώτη δημοσίευση της μετάφρασης στο ηλεκτρονικό Φρέαρ.]

Τετάρτη, 6 Σεπτεμβρίου 2017

«6ος Λογοτεχνικός Διαγωνισμός Εφηβικού Διηγήματος και Ποίησης ‘’Γρηγόρης Πεντζίκης’’ - 1η Ανακοίνωση »



Σας ενημερώνουμε ότι η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Π.Ε. Δράμας και ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «eκπ@ιδευτικός κύκλος»,  προκηρύσσει για το σχολικό έτος 2017-2018 τον 6ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό Εφηβικού Διηγήματος και Ποίησης «Γρηγόρης Πεντζίκης» (ΥΠ.Π.Ε.Θ./157802/Γ2/02-10-2014).
Φέτος συμπληρώνονται  έξι  χρόνια  από την έναρξη του Πανελλήνιου Λογοτεχνικού Διαγωνισμού Εφηβικού Διηγήματος και Ποίησης «Γρηγόρης Πεντζίκης» και έχουν συμμετάσχει με κείμενά τους πάνω από 3000 μαθήτριες και μαθητές, από σχολεία της Ελλάδας αλλά και από Ελληνόφωνα σχολεία του εξωτερικού.
Ο Γρηγόρης Πεντζίκης (1945-2012) γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και έζησε στη Δράμα, όπου δίδαξε ως φιλόλογος καθηγητής. Έχει εκδώσει ποιητικές συλλογές, δοκίμια κριτικής, βιβλία, ενώ λογοτεχνικά και κριτικά του κείμενα έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και περιοδικά.

Ο Διαγωνισμός απευθύνεται σε μαθητές/τριες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Πανελλήνιο Φεστιβάλ Ενταξιακής Κουλτούρας "ΚΩΦΟΙ & ΑΚΟΥΟΝΤΕΣ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ"

24 Σεπτέμβρη -01 Οκτώβρη 2017
Deaf & Hearing People Festival [DHIAfest]
Chania 2013 ~ Thessaloniki 2014 ~ Athens 2015 ~ Dion - Olympos 2016 ~
Nafplio 2017

video

 

Πέμπτη, 18 Μαΐου 2017

"Η ικεσία στην Ιλιάδα" (εργασία στην Ιλιάδα)


"Υγεία και Διατροφή στο Βυζάντιο" (Εργασία στη βυζαντινή ιστορία)


"Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο" (Εργασία στη βυζαντινή ιστορία)


"Τα βυζαντινά όπλα" (Εργασία στη βυζαντινή ιστορία)